Đề khảo sát chất lượng tháng 01 môn Ngữ văn Lớp 9 - Trường THCS Đồng Cương (Có đáp án)

docx 9 trang tueanh 06/05/2026 350
Bạn đang xem tài liệu "Đề khảo sát chất lượng tháng 01 môn Ngữ văn Lớp 9 - Trường THCS Đồng Cương (Có đáp án)", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.

File đính kèm:

  • docxde_khao_sat_chat_luong_thang_01_mon_ngu_van_lop_9_truong_thc.docx

Nội dung tài liệu: Đề khảo sát chất lượng tháng 01 môn Ngữ văn Lớp 9 - Trường THCS Đồng Cương (Có đáp án)

  1. Trường THCS Đồng Cương MA TRẬN ĐỀ: Mức độ Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng cao Tổng số NLĐG Nêu được tên tác I. Đọc – phẩm, hiểu - Hiểu nội -Nhận Ngữ dung của diện, liệu: đoạn trích. Văn PTBĐ, bản giải nghĩa Tiếng từ TV Việt . Số câu 3 1 4 Số 1,5 0,5 2,0 điểm Tỉ lệ 15% 5% 20% Viết đoạn văn NLXH : suy nghĩ của em về Phân tích nhân ý nghĩa của hi vật anh thanh II. Tạo vọng? Trong niên trong tác lập văn bản đoạn văn có sử phẩm “Lặng lẽ Sa dụng câu cầu Pa” của Nguyễn khiến (gạch Thành Long. chân dưới câu cầu khiến đó) Số câu 1 1 2 Số 3,0 5,0 8,0 điểm Tỉ lệ 30% 50% 80% Tổng số câu 3 1 1 1 6 Tổng số 1,5 0,5 3,0 5,0 10,0 điểm Tỉ lệ % điểm 15% 5% 30% 50% 100%
  2. Trường THCS Đồng Cương ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG THÁNG 01 Môn: Ngữ văn 9(Thời gian: 120 phút) Phần I: Trắc nghiệm ( 2 điểm) Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi: “Chàng vẫn không tin. Nhưng nàng hỏi chuyện kia do ai nói ra, thì lại giấu không kể lời con nói; chỉ lấy chuyện bóng gió này nọ mà mắng nhiếc nàng và đánh đuổi đi. Họ hàng làng xóm bênh vực và biện bạch cho nàng cũng chẳng ăn thua gì cả. Nàng bất đắc dĩ nói: -Thiếp sở dĩ nương tựa vào chàng vì có cái thú vui nghi gia nghi thất. Nay đã bình rơi trâm gãy, mây tạnh mưa tan, sen rũ trong ao, liễu tàn trước gió; khóc tuyết bông hoa rụng cuống, kêu xuân cái én lìa đàn, nước thẳm buồm xa, đâu còn có thể lại lên núi Vọng Phu kia nữa”. (Ngữ văn 9, tập 1) Câu 1: Đoạn văn trên là của tác giả nào? A.Nguyễn Du. B.Nguyễn Dữ. C.Lê Anh Trà. D.Nguyễn Đình Chiểu. Câu 2: Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn là gì? A.Biểu cảm. B.Nghị luận. C.Tự sự. D.Miêu tả. Câu 3: Lời thoại trong đoạn văn là lời của ai? A.Vũ Nương. C.Bé Đản. B.Trương Sinh. D.Bà mẹ chồng. Câu 4: Lời thoại trong đoạn văn có ý nghĩa gì? A.Đau đớn, tuyệt vọng khi bị nghi oan. C.Nàng giãi bày lòng mình. B. Khẳng định tấm lòng thương con. D. Tình yêu tan vỡ, hạnh phúc không còn. Phần II:Tự luận (8 điểm) Câu 5 (3,0 điểm). Viết một đoạn văn trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của hi vọng? Trong đoạn văn có sử dụng câu cầu khiến (gạch chân dưới câu cầu khiến đó) Câu 6( 5,0 điểm). Cảm nhận của em về nhân vật anh thanh niên trong tác phẩm “Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long. ---------Hết---------
  3. HƯỚNG DẪN CHẤM Phần Nội dung Điểm I Câu Trắc nghiệm 2,0 1 B 0,5 2 C 0,5 3 A 0,5 4 D 0,5 II Làm văn 5 a.Đảm bảo cấu trúc của một đoạn văn nghị luận xã 0.25 hội: Gồm ba phần: Mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn. b. Xác định đúng vấn đề nghị luận xã hội:hi vọng 0.25 c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm: 2 1.Giải thích: -Hi vọng là gì? là một trạng thái tinh 0,25 thần lạc quan dựa trên sự kỳ vọng về kết quả tích cực đối với các sự kiện và hoàn cảnh trong cuộc sống của một người hoặc thế giới nói chung. Là một động từ, định nghĩa của nó bao gồm: "mong đợi với sự tự tin" và "để ấp ủ một mong muốn." +Hi vọng biểu tượng cho những gì lớn lao tốt đẹp mà con người ta hướng đến cho bản thân mình và cho cộng đồng. 2.Bàn luận: +Hi vọng là biểu hiện mang tính tích cực của tâm lý, 1 tốt đẹp của con người. +Hi vọng xuất phát từ những mong ước làm nên cuộc đời hạnh phúc, không chỉ cho bản thân người đó mà cho những người xung quanh. +Hi vọng thể hiện được giá trị cao đẹp của con người. +Những con người có hi vọng luôn nhận thức mình là ai và có thể làm gì để giúp đỡ mọi người. +Những người có hi vọng sống có trái tim say mê, luôn sống hết mình và hơn ai hết họ nhận thức được lợi hại. Và trong thực tế cuộc sống họ luôn tỉnh táo
  4. tránh được những rủi ro không đáng có. DC: Những người mắc bệnh ung thư họ luôn có hi vọng sống, Nguyễn Ngọc Kí viết bằng chân có hi vọng và đã thành công. 3.Mở rộng: Phê phán những con người không biết hi vọng, bi quan , chán nản 0,25 4.Bài học: +Hiểu được ý nghĩa của hi vọng +Có ý thức nỗ lực vươn lên trong cuộc sống, biến 0,5 những thói xấu thành lối sống có khát vọng cao đẹp. +Là 1 học sinh luôn có hi vọng khi gặp khó khăn d. Sáng tạo: có quan điểm riêng, suy nghĩ phù hợp. 0,25 e. Chính tả, dùng từ, đặt câu: đảm bảo chuẩn chính 0,25 tả, ngữ pháp, ngữ nghĩa tiếng Việt. 6 a.Đảm bảo cấu trúc của một bài văn nghị luận: Gồm 0,25 ba phần: Mở bài giới thiệu vấn đề, thân bài giải quyết vấn đề, kết bài kết thúc vấn đề. b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: cảnh dân chài 0,25 đánh cá trở về và nỗi nhớ quê hương. c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm: 4,0 *Khái quát chung: 0,25 -Tác giả: + Ông viết văn từ thời kháng chiến chống Pháp +Là cây bút chuyên viết truyện ngắn và kí +Ông thường viết về công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc những năm 60-70 của thế kỉ XX. -Ông có sở trường về truyện ngắn và lối viết nhẹ nhàng, gợi cảm đầy chất thơ, thấm đẫm chất trữ tình. -Hoàn cảnh ra đời tác phẩm Truyện ngắn được sáng tác năm 1970. Tác phẩm là kết quả của chuyến đi thâm nhập thực tế Lào Cai về đề tài cuộc sống, con người trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc. In trong tập “Giữa trong xanh” 1972.
  5. +Tình huống truyện: anh thanh niên không xuất hiện ngay từ đầu mà trong cuộc gặp gỡ với bác lái xe và ông họa sĩ và cô kĩ sư. Nhà văn làm nổi bật bức chân dung nhân vật qua cái nhìn của nhân vật khác một cách tự nhiên +Biểu hiện: Là người có tinh thần trách nhiệm, có ý chí nghị lực vượt qua mọi gian khổ và yêu nghề, là người có lí tưởng hoài bão, anh thanh niên luôn sống khoa học, biết sắp xếp cuộc sống của mình một cách ngăn nắp chủ động, Anh thanh niên sống cởi mở, chân thành quý trọng mọi người biết quan tâm đến người khác, là người khiêm tốn, thành thực. *phân tích: -Hoàn cảnh sống và công việc: +anh thanh niên 27 tuổi, quê ở Lào Cai +Sống và làm việc trên đỉnh núi cao 2600m quanh năm chỉ có mây mù, cỏ cây +Công việc: đo nắng, đo gió, đo mưa, đo chấn động mặt đất phục vụ chiến đấu->công việc đòi hỏi tỉ mỉ chính xác và có tinh thần trách nhiệm =>Hoàn cảnh đặc biệt. -Phẩm chất của anh thanh niên: 0,25 Phẩm chất của anh thanh niên: *Là người có tinh thần trách nhiệm, có ý chí nghị lực vượt qua mọi gian khổ và yêu nghề: + Anh làm việc một mình trên đỉnh núi cao “trên đỉnh Yên Sơn cao 2600m », chấp nhận cuộc sống cô đơn, xa cách « giữa cỏ cây và mây mù lạnh lẽo ». Công việc của anh là "đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất, dựa vào việc báo trước thời tiết hàng ngày, phục vụ sản xuất và chiến đấu ». Mỗi ngày đều phải báo cáo số liệu cụ thể vào 4 mốc thời gian (1 giờ, 4 giờ, 11 giờ, 19 giờ) tỉ mỉ, chính xác, đều đặn. + Anh làm việc trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt: ->Luôn làm việc tự giác có tinh thần trách nhiệm: 1 giờ ốp nửa đêm nằm trong chăn, nghe chuông đồng hồ chỉ muốn tắt đi. Chui ra khỏi chăn, ngọn đèn bão vặn to ->không đủ sáng. Xách đèn ra vườn gió tuyết và lặng im ở bên ngoài như chỉ trực đợi mình ra là ào ào xô
  6. tới. "..“gió thì giống những nhát chổi lớn muốn quét đi tất cả ném vứt lung tung... Xong việc trở vào, không thể ngủ lại được. Bất kể thời tiết nào, anh đã chiến thắng bản thân mình lúc nửa đêm. Điều này cho thấy anh luôn biết vượt lên sự gian khổ. Anh luôn hoàn thành xuất sắc công việc của mình. -Anh rất yêu công việc: +Công việc gian khổ nhưng anh luôn yêu nó, làm việc hết mình +Anh không tô đậm cái gian khổ trong công việc nhưng anh nhán mạnh niềm hạnh phúc vì: có lần phát hiện ra đám mây khô nên không quân ta đã tiêu diệt được nhiều phản lực Mĩ trên cầu Hàm Rồng.=>Chính lòng say mê công việc đã khiến anh vượt qua nỗi cô đơn, buồn chán của bản thân. *Anh thanh niên là người có lí tưởng hoài bão: + Sống giữa những năm tháng chống Mĩ, anh luôn khát khao được cầm súng ra mặt trận, anh đã cùng bố viết đơn xin đi bộ đội “ Hai bố con cùng viết đơn xin ra lính đi mặt trận bố cháu thắng cháu một – không”. Ý thức được ý nghĩa thiêng liêng của công việc, anh sẵn sàng vượt bao thử thách, gian khổ, đặc biệt là nỗi cô đơn để hoàn thành nhiệm vụ. +Suy nghĩ về công việc: .Khi ta làm ta với công việc là đôi sao gọi là một mình được .Công việc gian khổ thế đấy nhưng cất đi cháu buồn chết mất .Mình sinh ra là gì, mình đẻ ở đâu mình vì ai mà 0,5 làm việc =>anh ý thức sâu sắc về công việc mình làm coi công việc như người bạn thân, thấy được ý nghĩa cao quý trong công việc thầm lặng của mình. +Suy nghĩ về cuộc sống: .Còn người thì ai mà chả thèm hở bác .Nếu là nỗi nhớ phồn hoa đô hội thì xoàng =>Anh làm việc và sống vì tình yêu con người nên không thấy cô đơn. Suy nghĩ thật đúng đắn và sâu sắc. *Anh thanh niên luôn sống khoa học, biết sắp xếp
  7. cuộc sống của mình một cách ngăn nắp chủ động: -Anh biết sắp xếp công việc của mình một cách ngăn nắp: DC: +Một căn nhà ba gian sạch sẽ với bàn ghế, sổ sách, biểu đồ, thống kê, máy bộ đàm. +Cuộc đời riêng của anh thanh niên thu gọn lại một góc trái gian với chiếc giường con, một chiếc bàn học, một giá sách. ->anh luôn biết sắp xếp nơi ở của mình gọn gàng sạch sẽ điều này cũng đã làm ông họa sĩ phải trầm trồ khi lên chơi -Anh tự tìm niềm vui cho mình: 0,75 DC: .anh trồng các loại hoa để làm đẹp cho ngôi nhà của mình, anh còn nuôi gà để tự cung cấp thực phẩm. Hơn nữa anh còn đọc sách để mở mang kiến thức nâng cao sự hiểu biết và chất lượng cuộc sống. =>Tinh thần lạc quan đã là điểm tựa vững bền giúp anh chủ động vượt lên mọi hoàn cảnh và tìm được niềm vui ý nghĩa cuộc sống. *Anh thanh niên sống cởi mở, chân thành quý trọng mọi người biết quan tâm đến người khác: DC: - Thể hiện nỗi thèm người: muốn được nhìn ngắm trò chuyện với con người: đặt khúc gỗ chắn ngang đường. Khi gặp người thì mừng đến mức tất tả, cuống cuồng như không kìm được cảm xúc: anh chạy vụt đi, cũng tất tả như khi đến. Người con trai nói to những điều đáng lẽ ra người ta chỉ nghĩ. -Thân tình với bác lái xe: vui mừng khi gặp bác, nhận quyển sách từ tay bác lái xe -Ân cần chu đáo, quan tâm: gửi củ tam thất cho vợ bác lái xe, tặng hoa cho cô kĩ sư, biếu họ làn trứng. -Vui mừng khi có khách ở xa đến: niềm nở đón 0,5 khách (mời ông họa sĩ và cô kĩ sư lên nhà chơi, vui vẻ tiếp đón, mời nước, trò chuyện) , lòng hiếu khách: niềm nở, hồ hởi không giấu lòng mình, pha trà, tặng hoa, cả quà ăn đường -Đếm từng phút vì sợ hết mất ba mươi phút gặp gỡ vô cùng quý báu. Lưu luyến với khách khi chia tay, xúc động đến nỗi phải “quay mặt đi” và ấn vào tay ông hoạ sĩ già cái làn trứng làm quả, không dám tiễn
  8. khách ra xe dù chưa đến giờ “ốp”. *Anh còn là người khiêm tốn thành thực, không bao giờ tự đề cao mình luôn nghĩ công việc của mình là nhỏ bé: DC: -Ngượng ngùng khi ông họa sĩ vẽ (không, không đừng vẽ cháu) -anh giới thiệu có bao người còn làm việc trong điều kiện gian khổ hơn mình, anh bạn trên trạm đỉnh Phan Xi Păng còn một mình hơn cháu -Giới thiệu người khác hơn mình: ông kĩ sư vườn rau, anh cán bộ nghiên cứu sét -Thấy mình con thua ông bố vì không được cầm súng trực tiếp chiến đấu với kẻ thù. => Dù anh thanh niên chỉ xuất hiện trong khoảnh 0,5 khắc của truyện, nhưng bằng vài chi tiết tiêu biểu, tác giả đã phác hoạ được chân dung nhân vật chính với những nét đẹp về tinh thần, tình cảm, cách sống và những suy nghĩ về cuộc sống, về ý nghĩa của công việc. *Hình thức nghệ thuật : -Thể loại -PTBĐ : TS, MT,BC,NL -Ngôi kể thứ ba -Nghệ thuật xây dựng tình huống truyện -Nghệ thuật xây dựng nhân vật anh thanh niên qua cái nhìn của nhân vật khác -Cốt truyện đơn giản xoay quanh tình huống gặp gỡ ông họa sĩ, cô kĩ sư và anh thanh niên -Giọng văn nhẹ nhàng đầy chất thơ *Đánh giá chung: - Nhà văn Nguyễn Thành Long đã xây dựng nhân vật anh thanh niên với nhiều phẩm chất tốt đẹp anh 0,25 không có tên riêng, chỉ gọi một cách khái quát gợi lên sức trẻ, lý tưởng, nhiệt huyết mong muốn cống hiến cho quê hương đất nước. Có thể thấy, qua n.v anh thanh niên, tác giả đã làm nổi bật lên bức tranh con người lao động vô danh là những người sống có lý tưởng, âm thầm, lặng lẽ cống hiến cho cuộc sống, cho quê hương, đất nước. Anh là tiêu biểu cho thế hệ trẻ Việt Nam những con người lao động mới trong thời kì chống Mĩ cứu nước, xứng đáng là tấm gương
  9. tiêu biểu cho thế hệ trẻ hôm nay. d. Sáng tạo: có quan điểm riêng, suy nghĩ phù hợp. 0,25 e. Chính tả, dùng từ, đặt câu: đảm bảo chuẩn chính 0,25 tả, ngữ pháp, ngữ nghĩa tiếng Việt.