Bài giảng Ngữ văn Lớp 8 - Bài 6: Viết bài văn phân tích một tác phẩm (truyện)

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ văn Lớp 8 - Bài 6: Viết bài văn phân tích một tác phẩm (truyện)

1. VIẾTVIẾT BÀIBÀI VĂNVĂN PHÂNPHÂN TÍCHTÍCH MỘTMỘT TÁCTÁC PHẨMPHẨM (TRUYỆN)(TRUYỆN)
2. HOẠT ĐỘNG 1HOẠT ĐỘNG 1 KHỞI ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
3. Yêu cầu: Có 4 bức tranh được đánh số 1 – 4. HS chọn số, bức tranh được mở ra. HS sẽ nhìn bức tranh để đoán tên VB truyện (kèm tác giả) đã học có liên quan đến bức tranh.
4. Tranh 1 Tranh 2 Tranh 3 Tranh 4
5. Tranh 1: Bầy chim chìa vôi (Nguyễn Quang Thiều) – Lớp 7 Tranh 2: Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ (Nguyễn Ngọc Thuần) – Lớp 7 Tranh 3: Lặng lẽ Sa Pa (Nguyễn Thành Long) – Lớp 8 Tranh 4: Nếu cậu muốn có một người bạn (Trích Hoàng tử bé - Antoine de Saint-Exupéry) – Lớp 6
6. HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
7. I. LÝ THUYẾT 1. Khái niệm Phân tích một tác phẩm truyện là làm sáng tỏ chủ đề và những nét đặc sắc về nghệ thuật của tác phẩm được thể hiện qua những yếu tố cơ bản của thể loại truyện như cốt truyện, nhân vật,
8. 2. Yêu cầu của kiểu bài - Giới thiệu tác phẩm - Chỉ ra và phân tích được tác dụng của một truyện (nhan đề, tác giả) số nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của tác và nêu ý kiến khái quát phẩm (như cốt truyện, nghệ thuật xây dựng về tác phẩm. nhân vật, ngôi kể, ngôn ngữ, ) - Nêu ngắn gọn nội dung - Sử dụng các bằng chứng từ tác phẩm để làm chính của tác phẩm. sáng tỏ ý kiến nêu trong bài viết. - Nêu được chủ đề của - Nêu được ý nghĩa, giá trị của tác phẩm. tác phẩm.
9. 2. Đọc và phân tích bài viết tham khảo Bài viết tham khảo: Hãy vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ để cảm nhận vẻ đẹp diệu kì của cuộc sống
10. PHIẾU HT 01: Phân tích bài viết tham khảo - Phần nào, câu nào đã giới thiệu tác phẩm truyện? - Đoạn nào trong bài nêu ngắn gọn nội dung chính của tác phẩm? Nêu “công thức” trình bày nội dung chính của tác phẩm truyện. - Đọc đoạn (3), (4), (5), (6) của bài văn: + Chỉ ra các câu nêu chủ đề của tác phẩm và những bằng chứng được trích từ tác phẩm để làm sáng tỏ chủ đề. + Chỉ ra các câu nhận xét, phân tích một số nét đặc sắc vể hình thức nghệ thuật của tác phẩm và các bằng chứng được trích từ tác phẩm. + Chỉ ra các câu khẳng định ý nghĩa, giá trị của tác phẩm truyện.
11. Mở bài Đoạn 1 đã giới thiệu tác phẩm truyện (nhan đề, tác giả) và nêu ý kiến khái quát về tác phẩm.
12. Thân bài Các đoạn (3), (4), (5) Đoạn 2 + Câu nêu chủ đề của tác phẩm trực tiếp Nêu ngắn gọn nội dung chính của tác phẩm: gồm 19 thiên + Các câu nhận xét, phân tích truyện nhỏ, nhân vật “tôi”- cậu một số nét đặc sắc vể hình bé 10 tuổi kể về những niềm thức nghệ thuật của tác phẩm: vui nỗi buồn trong cuộc sống cốt truyện, ngôi kể, điểm nhìn, hằng ngày. lời kể, giọng điệu, hình ảnh biểu tượng,
13. Kết bài Đoạn cuối đã khẳng định ý nghĩa, giá trị của truyện.
14. Sơ đồ dàn ý của bài viết tham khảo: Hãy vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ để cảm nhận vẻ đẹp diệu kì của cuộc sống
15. Mở bài Giới thiệu tác phẩm truyện (nhan đề, tác giả) và nêu ý kiến khái quát về tác phẩm (đoạn 1). Thân Nêu ngắn gọn nội dung chính của tác phẩm (đoạn 2): kể về bài những niềm vui nỗi buồn trong cuộc sống hằng ngày của nhân vật “tôi”. Nêu chủ đề của tác phẩm, có dẫn chứng (đoạn 3, 4): “Dường như nhà văn muốn gửi đến người đọc thông điệp: Hãy mở rộng mọi giác quan, mở rộng tâm hồn mình để cảm nhận vẻ đẹp kì diệu của sự sống, cỏ cây, đất trời”; “Tác phẩm là câu chuyện ấm áp tình người ” Chỉ ra và phân tích một số nét đặc sắc vể hình thức nghệ thuật của tác phẩm, có dẫn chứng: cốt truyện, ngôi kể, điểm nhìn, lời kể, giọng điệu, hình ảnh biểu tượng, (đoạn 5) Kết bài Khẳng định ý nghĩa, giá trị của tác phẩm (đoạn 6)
16. 3. Quy trình viết bài văn phân tích một tác phẩm truyện Bước Công việc Tác dụng Bước - Xác điṇ h đúng vấn đề - Giúp điṇ h hình 1: nghị luận, mục đích viết, đư ơc̣ nội dung giao Chuẩn người đọc. tiếp, cách giao tiếp. bị viết - Đọc lại tác phẩm truyện. - Giúp nâ ng cao chất - Thu thập tư liệu. lư ơṇ g bài viết. Bước - Tìm ý theo suy luận từ Giúp điṇ h hình ý 2: Tìm khái quát đến cụ thể. tư ởng trư ớ c khi viết, ý, lập - Lựa chọn, sắp xếp các ý sắp xếp các ý tư ởng dàn ý đã tìm thành một dàn ý theo theo một trình tư ̣ lô- bố cục mạch lạc gồm 3 gíc, đảm bảo không phần: MB – TB – KB. lạc đề, bỏ sót ý.
17. Bước 3: - Dựa vào dàn Giúp triển khai Viết bài ý để viết bài. các ý thành bài - Chú ý diễn viết. đạt, dùng từ, viết câu, Bước 4: Đọc lại bài Giúp ngư ờ i viết Kiểm viết và chỉnh tư ̣ điều chỉnh tra và sửa (dựa vào những thiếu sót, sửa bảng hướng giúp cho bài viết chữa dẫn). hoàn chỉnh hơ n.
18. Dàn ý chung Mở bài: Giới thiệu tác phẩm truyện (nhan đề, tác giả) và nêu ý kiến khái quát về tác phẩm. Thân bài: - Ý 1: Nêu nội dung chính của tác phẩm. - Ý 2: Nêu chủ đề của tác phẩm. (Lưu ý: Một tác phẩm có thể có một hoặc nhiều chủ đề) - Ý 3: Chỉ ra và phân tích tác dụng của một số nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của tác phẩm. Kết bài: Khẳng định vị trí ý nghĩa của tác phẩm.
19. HOẠT ĐỘNG 3:HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN LUYỆN TẬP - THỰC TẬP - THỰC HÀNH VIẾT HÀNH VIẾT THEO CÁC BƯỚCTHEO CÁC BƯỚC
20. II. LUYỆN TẬP - THỰC HÀNH VIẾT THEO CÁC BƯỚC Đề bài: Viết bài văn nghị luận phân tích truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” (Nguyễn Thành Long)