Giáo án Lịch sử Lớp 6 - Tiết 14, Bài 9: Trung Quốc từ thời cổ đại đến thế kỉ VII (Tiết 1) - Phạm Thị Hạnh

Nội dung tài liệu: Giáo án Lịch sử Lớp 6 - Tiết 14, Bài 9: Trung Quốc từ thời cổ đại đến thế kỉ VII (Tiết 1) - Phạm Thị Hạnh

1. Giáo án môn Lịch sử 6 - 2023 PHÒNG GD&ĐT HUYỆN YÊN LẠC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ PHẠM CÔNG BÌNH GIÁO ÁN MÔN LỊCH SỬ - LỚP 6 TIẾT 14. BÀI 9. TRUNG QUỐC TỪ THỜI CỔ ĐẠI ĐẾN THẾ KỈ VII (Tiết 1) Họ Tên giáo viên: Phạm Thị Hạnh Tổ: Khoa học xã hội. Đồng Văn, tháng 11 năm 2023 1 Giáo viên: Phạm Thị Hạnh
2. Giáo án môn Lịch sử 6 - 2023 Ngày soạn: ............................................. Ngày giảng: ........................................... TIẾT 14. BÀI 9. TRUNG QUỐC TỪ THỜI CỔ ĐẠI ĐẾN THẾ KỈ VII (Tiết 1) I. MỤC TIÊU BÀI HỌC. Sau khi học xong tiết học này, HS sẽ khám phá đươc những kiến thức sau: 1. Về kiến thức ➢ Giới thiệu được những đặc điểm về điều kiện tự nhiên của Trung Quốc thời cổ đại. ➢ Mô tả được sơ lược quá trình thống nhất lãnh thổ và sự xác lập chế độ phong kiến ở Trung Quốc dưới thời Tần Thuỷ Hoàng. ➢ Đánh giá được vai trò của nhà tần đối với lịch sử Trung Quốc. 2. Về năng lực ❖ Năng lực chung ➢ Năng lực tự học: Thu thập thông tin tài liệu về nước Trung Quốc thời cổ đại đến thế kỷ VII. ➢ Năng lực giao tiếp hợp tác: Tham gia hoạt động nhóm. ➢ Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Xử lý thông tin giải quyết các nhiệm vụ học tập và liên hệ thực tiễn. ❖ Năng lực đặc thù ➢ Năng lực tái hiện kiến thức lịch sử: Nêu được điều kiện tự nhiên của Trung Quốc. ➢ Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử: Sự thống nhất và xác lập chế độ phong kiến ở trung quốc cổ đại. ➢ Năng lực vận dụng kiến thức và kỹ năng đã học: Đánh giá được vai trò của nhà Tần nói chung và Tần Thủy Hoàng nói riêng đối với sự phát triển và thống nhất của Trung Quốc thời cổ đại đến thế kỷ VII. ➢ Đọc và chỉ được ra thông tin quan trọng trên lược đồ Trung Quốc thời nhà Tần. 3. Về phẩm chất ➢ Trách nhiệm: Học sinh có trách nhiệm đối với công cuộc xây dựng bảo vệ đất nước Việt Nam. ➢ Trung thực: Trong hoạt động nhóm. ➢ Chăm chỉ: Học sinh chăm chỉ làm bài tập. ➢ Yêu nước: khơi dậy tinh thần yêu nước của học sinh. ➢ Trân trọng những di sản của nền văn minh Trung Quốc cổ đại để lại cho nhân loại. II. CHUẨN BỊ. 1. Giáo viên 2 Giáo viên: Phạm Thị Hạnh
3. Giáo án môn Lịch sử 6 - 2023 Giáo án, phiếu học tập dành HS. ➢ Phiếu học tập số 1: Nêu sơ lược quá trình thống nhất lãnh thổ của nhà Tần? ➢ Phiếu học tập số 2: Để phát triển Trung Quốc nhà toàn có những biện pháp gì? ➢ Phiếp tập số 3: Vai trò của nhà Tần đối với thời kỳ Trung Quốc cổ đại? ➢ Lược đồ Trung Quốc thời nhà Tẩn (treo tường), Lược đồ Trung Quốc hiện nay (treo tường). ➢ Máy tính, máy chiếu. 2. Học sinh ➢ SGK. ➢ Tranh, ảnh sưu tầm và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV. ➢ Giấy Ao, A4, bút màu, phấn màu, nam châm ... 3. Phương pháp ➢ Phương pháp: PP Nhóm nhỏ, PP trò chơi, PP nghiên cứu tài liệu, PP đóng vai. ➢ Kỹ thuật: mảnh ghép, trình bày một phút. III. NỘI DUNG VÀ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC. 1. Ổn định lớp (1 phút) ➢ Kiểm tra sĩ số: + Lớp: ......... vắng: ........ lí do: ...................................................................... + Lớp: ......... vắng: ........ lí do: ...................................................................... + Lớp: ......... vắng: ........ lí do: ...................................................................... + Lớp: ......... vắng: ........ lí do: ...................................................................... ➢ Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh. 2. Kiểm tra bài cũ: ➢ Lồng ghép trong bài mới. 3. Bài mới. A: HOAT ĐỘNG MỞ ĐẦU( KHỞI ĐỘNG ) (4 phút) a. Mục tiêu: ➢ Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản bước đầu của bài học cần đạt được, đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới. b. Nội dung: ➢ HS dưới sự hướng dẫn của GV tham gia trò chơi “ai nhanh hơn”. c. Sản phẩm học tập: ➢ Tranh ảnh về Vạn Lý Trường Thành. ➢ Tranh ảnh về Tần Thủy Hoàng. ➢ Tranh ảnh về sông Hoàng Hà. ➢ Tranh ảnh về sông Trường Giang. ➢ Tranh ảnh về Lăng Ly Sơn. d. Tổ chức thực hiện: ➢ Bước 1: Giao nhiệm vụ - giáo viên yêu cầu học sinh quan sát trên máy chiếu và tham gia trò chơi “ai nhanh hơn”. 3 Giáo viên: Phạm Thị Hạnh
4. Giáo án môn Lịch sử 6 - 2023 (Luật chơi: HS quan sát các hình ảnh cô chiếu trên máy chiếu và cho cô biết tên các hình ảnh các hình ảnh nhắc chúng ta nhớ đến đất nước nào? Thời gian 2 phút) 4 Giáo viên: Phạm Thị Hạnh
5. Giáo án môn Lịch sử 6 - 2023 ➢ Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ - học sinh tham gia trò chơi dưới sự hướng dẫn của giáo viên. ➢ Bước 3: Báo cáo, thảo luận - giáo viên gọi một học sinh có câu trả lời nhanh nhất và đúng nhất. ➢ Bước 4: Kết luận giáo viên nhận xét và rút ra kết luận giáo viên trao một phần quà nhỏ là một cuốn sổ mới cho học sinh thắng cuộc. Từ đó, GV dẫn dắt vào bài mới: Trung Quốc là một đất nước rộng lớn có nhiều đồng bằng phì nhiêu, Trung Quốc đã xây dựng nhà nước đầu tiên từ 2000 năm trước trước Công nguyên, trải qua các triều đại khác nhau tạo nên một nền Văn minh Cổ đại phát triển rực rỡ. Để hiểu rõ hơn sự hình thành và phát triển của Trung Quốc thời Cổ đại. Hôm nay cô và các em tìm hiểu bài 9 Trung Quốc từ thời cổ đại đến thế kỷ VII. B: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC (30 phút) Hoạt động 1: Mục 1. Điều kiện tự nhiên của Trung Quốc cổ đại (10 phút) a. Mục tiêu: ➢ Nêu được điều kiện tự nhiên của Trung Quốc cổ đại. ➢ Phân tích được tác động của điều kiện tự nhiên đến cuộc sống của cư dân Trung Quốc thời cổ đại. ➢ Rèn cho học sinh kỹ năng phân tích. ➢ Rèn cho học sinh phẩm chất chăm chỉ tự học và năng lực giao tiếp. b. Nội dung : ➢ Giáo viên sử dụng phương pháp trực quan, phương pháp vấn đáp, phương pháp nghiên cứu tài liệu, để giúp học sinh tìm hiểu về điều kiện tự nhiên ở Trung Quốc thời cổ đại . ➢ GV cho HS xác định trên lược đồ hình 2 (tr.40) hai con sông Hoàng Hà và Trường Giang, kết hợp đọc thông tin ở phần Kết nối với địa lí để trả lời. c. Sản phẩm học tập: ➢ HS trả lời được các câu hỏi của giáo viên. d. Tổ chức thực hiện: HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS NỘI DUNG KIẾN THỨC Bước 1: Giao nhiệm vụ 1. Điều kiện tự nhiên của Trung Giáo viên cho học sinh Xem video trong Quốc cổ đại vòng 2 phút, video nói về sông Hoàng Hà - Lãnh thổ Trung Quốc thời cổ đại và sông Trường Giang của Trung Quốc. nhỏ hơn so với lãnh thổ hiện nay. - GV yêu cầu HS xem video và cho biết - Tác động của sông Hoàng Hà và khái quát về lãnh thổ Trung Quốc? Trường Giang: - GV cho HS xác định trên lược đồ hình 2 + Tích cực: Bồi tụ nên đồng bằng (tr.40) hai con sông Hoàng Hà và Trường Hoa Bắc, Hoa Trung, Hoa Nam rộng Giang, kết hợp đọc thông tin ở phần Kết lớn, phì nhiêu, thuận lợi cho phát nối với địa lí để trả lời câu hỏi: triển nông nghiệp Theo em, sông Hoàng Hà và Trường Giang đã tác động như thế nào đến cuộc sống của cư dân Trung Quốc thời cổ đại? Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ - HS đọc sách giáo khoa và thực hiện yêu 5 Giáo viên: Phạm Thị Hạnh
6. Giáo án môn Lịch sử 6 - 2023 cầu giáo viên khuyến khích học sinh hợp tác với nhau khi thực hiện nhiệm vụ học tập, giáo viên đến theo dõi hỗ trợ học + Hạn chế: Gây ra nhiều thiên tai sinh. như lũ lụt,... - HS nêu được 2 ý chính đó là những - Thượng nguồn là vùng đất cao, có thuận lợi của 2 con sông mang lại cho nhiều đổng cỏ thích hợp cho việc Trung Quốc thời cổ đại cũng như những chăn nuôi. hạn chế . Bước 3: HS báo cáo - Học sinh trả lời các câu hỏi của giáo viên - HS nêu được đây là hai con sông lớn, phù sa của nó đã bồi tụ nên các đổng bằng rộng lớn, phì nhiêu, thuận lợi cho phát triển nông nghiệp. Người Trung Hoa đã xây dựng nền văn minh đầu tiên ở đây. Tuy nhiên con sông cũng gây ra nhiều lũ lụt cho cư dân Trung Quốc thời cổ đại . Bước 4: GV đánh giá kết quả hoạt động của HS. Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh. (So sánh với vai trò của Sông Ấn và Sông Hằng ở Bài Ấn Độ cổ đại) Hoạt động 2: Mục 2. Nhà Tần thống nhất và xác lập chế độ phong kiến ở Trung Quốc (20 phút) a. Mục tiêu: ➢ HS Mô tả được sơ lược quá trình thống nhất và sự xác lập chế độ phong kiến ở Trung Quốc thời Tần Thủy Hoàng. ➢ Đánh giá được vai trò của nhà Tần đối với lịch sử Trung Quốc cổ đại. ➢ Rèn cho học sinh kỹ năng phân tích năng lực giao tiếp, hợp tác, phẩm chất chăm chỉ và tự học. b. Nội dung: ➢ Giáo viên dùng kỹ thuật mảnh ghép hướng dẫn học sinh tìm hiểu về nhà Tần thống nhất và xác lập chế độ phong kiến ở Trung Quốc. c. Sản phẩm học tập: ➢ HS trả lời được các câu hỏi của giáo viên. d. Tổ chức thực hiện: HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS NỘI DUNG KIẾN THỨC Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ 2. Nhà Tần thống nhất và xác lập * Vòng 1 chế độ phong kiến ở Trung Quốc. ➢ GV chia học sinh làm 3 đội yêu cầu mỗi đội mỗi đội đọc SGK trang 40, - Từ thế kỉ XI đến thế kỉ III TCN, 41, để hoàn thành phiếu học tập lịch sử Trung Quốc trải qua các của mỗi đội. triều đại: Hạ, Thương, Chu. 6 Giáo viên: Phạm Thị Hạnh
7. Giáo án môn Lịch sử 6 - 2023 ➢ Mỗi đội bầu ra một đội trưởng, đội - Nước Tần có tiềm lực kinh tế và trưởng phân công nhiệm vụ cho quân sự mạnh nhất, lần lượt tiêu các thành viên trong đội của mình. diệt các nước chư hầu. - Nhà Tần xác lập triếu đại phong kiến đầu tiên vào năm 221 TCN. - Thời gian cho mỗi đội là 6 phút Phiếu học tập số 1: Nêu sơ lược quá trình thống nhất lãnh thổ của nhà Tần? ....................................................................... ....................................................................... ....................................................................... ....................................................................... ....................................................................... H1: Lược đồ Trung Quốc thời nhà Tần. - Tổ chức bộ máy nhà nước: Phiếu học tập số 2 + Chia đất nước thành nhiều quận Để phát triển Trung Quốc nhà toàn có huyện những biện pháp gì? ....................................................................... + Lập ra các chức quan cai quản + Sử dụng đơn vị đo lường, tiền tệ, ....................................................................... chữ viết... ....................................................................... - Xã hội: Nhiều giai cấp, tầng lớp Xã hội có phân hóa như thế nào? mới hình thành như: Quí tộc quạn ....................................................................... lại, địa chủ, nông dân... ....................................................................... - Năm 206 TCN, Lưu Bang - một ....................................................................... địa chủ phong kiến đã lật đổ nhà Tần, lập ra nhà Hán. H2: Sự phân hóa xã hội thời nhà Tần. 7 Giáo viên: Phạm Thị Hạnh
8. Giáo án môn Lịch sử 6 - 2023 Phiếu học tập số 3 * Vai trò của nhà Tần đối với lịch Nêu vai trò của nhà tần đối với sự sử Trung Quốc thống nhất Trung Quốc cổ đại? - Chấm dứt tình trạng chia cắt, ....................................................................... thống nhất Trung Quốc về mặt lãnh thổ. ....................................................................... - Thống nhất tiền tệ, đơn vị đo ....................................................................... lường, chữ viết, đặt nền móng cho ....................................................................... sự phát triển mạnh mẽ và lâu đời ....................................................................... của văn minh Trung Quốc. - Lập ra triều đại phong kiến đầu tiên ở Trung Quốc. * Vòng 2 ➢ Sau khi các đội hoàn thành phiếu học tập của mình Giáo viên chia lại thành các nhóm mới (nhóm 6) trong đó nhóm mới sẽ có: + 2 HS của đội 1. + 2 HS của đội 2. + 2 HS của đội 3. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ ➢ Học sinh nhận nhiệm vụ và hoàn thành phiếu học tập. Sau vòng 1,học sinh tiếp tục nhận nhóm ở vòng 2. Các học sinh thảo luận để hoàn thành phiếu học tập. ➢ Giáo viên đi vòng quanh lớp hỗ trợ học sinh giáo viên quan sát các nhóm làm việc. Bước 3: Báo cáo thảo luận ➢ Giáo viên gọi một nhóm nên báo cáo yêu cầu học sinh dùng kỹ thuật trình bày một phút để trình bày bài của nhóm mình. Các học sinh ở nhóm khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung, giáo viên nhận xét. Bước 4: Kết luận Giáo viên kết luận chốt kiến thức GV có thể kể thêm một số câu chuyện hoặc cung cấp tư liệu về chính sách cai trị của Tần Thuỷ Hoàng. 8 Giáo viên: Phạm Thị Hạnh
9. Giáo án môn Lịch sử 6 - 2023 C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP (5 phút) a. Mục tiêu: ➢ Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức. b. Nội dung: ➢ GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để hoàn thành bài tập. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo. ➢ Giáo viên dùng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan và yêu cầu học sinh chọn đáp án đúng. Câu 1: Chế độ phong kiến của Trung Quốc được hình thành từ triều đại triều đại nào? A. Nhà Thương B. Nhà Tần C. Nhà Chu D. Nhà Hán Câu 2: Khi nhận ruộng nông dân phải nộp một phần hoa lợi cho địa chủ gọi là? A. Thuế B. Tô lao dịch C. Cống phẩm D. Địa tô Câu 3: Ý nào không đúng về các thành phần xã hội dưới thời trần? A. Địa chủ. B. Nông dân tự canh. C. Nông dân lĩnh canh. D. Lãnh chúa. Câu 4: Triều đại nào ở Trung Quốc đã ban hành chế độ đo lường và tiền tệ thống nhất đầu tiên trên cả nước? A. Nhà Tần. B. Nhà Hán. C. Nhà Đường. D. Nhà Tùy. Câu 5: Trung Quốc cổ đại được hình thành trên lưu vực? A. Sông Nin. B. Hoàng Hà và Trường Giang. C. Sông Hằng và Sông Ấn. D. Sông Ti-grơ và sông Ơ-Phra. c. Sản phẩm: Học sinh trả lời được các câu hỏi trắc nghiệm Câu 1 2 3 4 5 Đáp án A D D A B d. Tổ chức thực hiện: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ ➢ Giáo viên yêu cầu học sinh làm việc cá nhân làm bài tập trắc nghiệm trên máy chiếu Bước 2: Học sinh thực hiện nhiệm vụ trong vòng 3 phút Bước 3: Báo cáo thảo luận ➢ Hết thời gian giáo viên gọi một đến 2 học sinh lên trình bày. Bước 4: Giáo viên kết luận, nhận xét. D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG (5 phút) a. Mục tiêu: ➢ Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội Trong bài 9 Trung Quốc từ thời cổ đại đến thế kỷ thứ 7 tiết một vào thực tiễn rèn cho học sinh năng lực chăm chỉ tự học. 9 Giáo viên: Phạm Thị Hạnh
10. Giáo án môn Lịch sử 6 - 2023 b. Nội dung: ➢ GV dùng phương pháp đóng vai tổ chức cho HS Đóng vai thành một hướng dẫn viên du lịch giới thiệu về hoàng đế Tần Thủy Hoàng và Vạn Lý Trường Thành. (Giáo viên đã cho học sinh chuẩn bị tử tiết trước ) c. Sản phẩm: ➢ Một học sinh nên đóng vai là hướng dẫn viên du lịch và khái quát về hoàng đế Tần Thủy Hoàng và Vạn Lý Trường Thành cho cả lớp nghe. *Tần Thủy Hoàng Ông sinh ngày 18 tháng 2 năm 259 TCN – mất ngày 11 tháng 7 năm 210 TCN), tên huý là Chính, tính Doanh, thị Triệu hoặc Tần, là vị vua thứ 36 của nước Tần, đồng thời là Hoàng đế đầu tiên thống nhất Trung Hoa sau khi tiêu diệt sáu nước chư hầu. Ông lên ngôi Tần vương năm 13 tuổi và trở thành Hoàng đế năm 38 tuổi. Thay vì tiếp tục xưng vương như các vị vua thời nhà Thương và nhà Chu, để đánh dấu mốc cho việc thống nhất Trung Hoa và chứng tỏ nhà Tần còn vĩ đại hơn các triều đại trước, ông tự tạo ra một danh hiệu mới là "Hoàng đế" và tự gọi mình là Thủy Hoàng đế. *Vạn lý trường thành: Là thành lũy kéo dài hàng ngàn cây số từ đông sang tây được xây bằng đất và đá từ thế kỷ V - TCN cho đến thế kỉ XVI, bảo vệ Trung Hoa khỏi các cuộc tấn công từ bên ngoài. Hiện nay là một công trình vĩ đại trong lịch sử của nền văn minh nhân loại. d. Tổ chức thực hiện. ➢ Bước 1: Giao nhiệm vụ: Giáo viên yêu cầu học sinh thảo luận với nhau và cử một bạn nên đóng vai là hướng dẫn viên du lịch . ➢ Bước 2: Học sinh thực hiện nhiệm vụ ➢ Bước 3: Giáo viên gọi một học sinh lên báo cáo đóng vai là hướng dẫn viên du lịch. ➢ Bước 4: Giáo viên nhận xét,đánh giá, kết luận. E. Dặn Dò ➢ Học sinh hoàn thành câu hỏi SGK trang 40, 41. ➢ Sưu tầm các tranh ảnh về thành tựu nổi bật của văn minh Trung Quốc từ thời cổ đại đến thế kỷ VII (Chữ giáp cốt, Khổng Tử, Lão Tử, Lăng Ly Sơn, Vạn Lý Trường Thành, nhà Hán...) ...............................HẾT.................................... Đồng Văn, ngày ...... tháng ...... năm ................... Tổ trưởng kí duyệt tuần ............ 10 Giáo viên: Phạm Thị Hạnh
11. Giáo án môn Lịch sử 6 - 2023 11 Giáo viên: Phạm Thị Hạnh