Đề thi khảo sát Chuyên đề tháng 1 năm 2024 môn Ngữ văn Lớp 10 - Trường THPT Trần Phú (Có đáp án)

Nội dung tài liệu: Đề thi khảo sát Chuyên đề tháng 1 năm 2024 môn Ngữ văn Lớp 10 - Trường THPT Trần Phú (Có đáp án)

1. Đề khảo sát môn Ngữ văn lớp 10 theo định dạng mới của Bộ GD&ĐT SỞ GIÁO DỤC&ĐÀO TẠO VĨNH PHÚC ĐỀ THI KHẢO SÁT CHUYÊN ĐỀ THÁNG 1 NĂM 2024 TRƯỜNG THPT TRẦN PHÚ MÔN: NGỮ VĂN 10 Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm) Đọc văn bản sau: PRÔMÊTHÊ ĐEM LỬA CHO LOÀI NGƯỜI Thuở ấy, thế gian mới chỉ có các vị thần. Mặt đất mênh mông dẫu đã có khá nhiều vị thần cai quản song vẫn còn hết sức vắng vẻ. Chim bay trên trời và gia súc gặm cỏ trên đồng, nhưng không ai chăn gia súc, không ai bắt cá và không ai nghe chim hót. Không muốn để tình cảnh buồn tẻ đó kéo dài, bữa kia hai anh em Prômêthê và Êpimêthê xin với Uranôx và Gaia tạo ra thế gian thêm nhiều nhiều cái gì đó cho cuộc sống đông vui. Uranôx và Gaia ưng thuận. Hai vị giao luôn việc đó cho hai anh em. Cậu em Êpimêthê lấy đất và nước nhào nặn ra, trước hết là các loài vật và ban cho mỗi con vật một đặc ân của thần, một đặc tính để có thể phòng thân, hộ vệ, bảo vệ được cuộc sống của giống loài mình. [ ] Công việc làm xong xuôi, Êpimêthê gọi Prômêthê đến để xem lại. Mọi việc đều tốt, rất tốt nữa là đằng khác. Nhưng xem kĩ ra thì tai hại thay, còn sót lại một con, một con mà chàng Êpimêthê – đần độn lại quên mất chẳng ban cho một đặc ân, một “vũ khí” gì. Đó là con người! Một con người nhưng trần trụi, trần trụi hoàn toàn. Làm thế nào để con người sống được ở thế gian khi các đặc ân đã sử dụng, phân phối hết rồi? Con người sẽ sống thế nào trước các con vật: hổ, báo, voi, sói, vẹt, nhím, gấu, ngựa, sư tử, cá, chim là những con vật đã được sáng tạo hoàn hảo? Là những con vật đã được ban cho đặc ân của thần thánh? Và rồi còn phải đương đầu với nắng mưa, bão tố, núi lửa phun, nước sông dâng, đất liền phút chốc thành biển cả, bãi bể hóa nương dâu .biết bao tai họa khôn lường? Prômêthê đã nghĩ như thế. Và vị thần có bộ óc thông minh, có tài nhìn xa trông rộng này quyết sửa chữa bằng được cái thiếu sót của chú em lơ đễnh, đần độn của mình. Prômêthê dựa theo thân hình trang nhã của các vị thần tái tạo lại con người cho có một thân hình đẹp đẽ thanh tao. Phải làm cho con người đẹp đẽ, thanh tao hơn hẳn con vật. Prômêthê lại làm cho con người đứng thẳng lên, đi bằng hai chân để đôi tay được thảnh thơi làm nhiều việc khác. Nhưng như thế vẫn chưa đủ. Con người vẫn còn yếu và thua kém nhiều so với các con vật. Phải làm cho con người mạnh hơn hẳn con vật thì mới có thể sống được trong thế gian này. Prômêthê liền băng ngay lên bầu trời cao xa tít tắp, đến tận cỗ xe của thần Mặt trời Hêliôx, lấy lửa của thần Mặt trời châm vào ngọn đuốc của mình đem xuống trao cho loài người. Và thế là từ đó, thế gian, mặt đất lúc nào cũng rực cháy ngọn lửa của Prômêthê ban cho. Con người thoát khỏi cảnh sống tối tăm, giá lạnh, đói
2. khát. Ngọn lửa trở thành người bạn thân thiết, người bảo vệ chắc chắn nhất, một vũ khí mạnh nhất của loài người. Ngọn lửa của con người hơn hẳn bộ lông dày, hàm răng sắc, cặp móng nhọn, thân hình đồ sộ, khỏe mạnh, tài bay cao, nhìn xa, chạy nhanh của bất cứ con vật nào. Và với ngọn lửa của Prômêthê, con người, từ thế hệ này qua thế hệ khác, tạo dựng cuộc sống của mình ngày càng văn minh hạnh phúc hơn. Cơn giận dữ của Dớt cũng dội xuống Prômêthê. Chúa tể các vị thần cử con trai mình – thần thợ rèn Hêphaixtôx trói Prômêthê vào một tảng đá cao nhất trên dãy núi Côcadơ bằng những dây xích nặng và chắc chắn. (Thần thoại Hi Lạp, NXB Văn hóa – Thông tin Hà Nội, 2006, tr. 32-34) Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5 (trình bày ngắn gọn): Câu 1. Xác định ngôi kể của người kể chuyện. Câu 2. Liệt kê một số từ ngữ, hình ảnh miêu tả tình cảnh buồn tẻ của thế gian khi mới chỉ có các vị thần. Câu 3. Anh/Chị suy nghĩ gì về việc Êpimêthê quên không ban cho con người một đặc ân, một vũ khí? Câu 4. Nhận xét về một phẩm chất của Prômêthê được thể hiện trong đoạn trích. Câu 5. Theo anh/chị, ngọn lửa của Prômêthê có thực sự giúp con người tạo dựng cuộc sống của mình ngày càng văn minh hạnh phúc hơn? Hãy giải thích. II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm) Câu 1. (2,0 điểm) Viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) làm rõ đặc điểm của thơ Đường luật qua bài thơ sau của Nguyễn Trãi: Phiên âm: MỘ XUÂN TỨC SỰ Nhàn trung tận nhật bế thư trai, Môn ngoại toàn vô tục khách lai. Đỗ Vũ thanh trung xuân hướng lão, Nhất đình sơ vũ luyện hoa khai. Dịch thơ: CUỐI XUÂN TỨC SỰ Suốt ngày nhàn nhã khép phòng văn Khách tục không ai bén mảng gần Trong tiếng cuốc kêu xuân đã muộn Đầy sân mưa bụi nở hoa xoan. (Thơ văn Nguyễn Trãi, NXB Giáo dục, 1980) Câu 2. (4,0 điểm) Một người bạn của em suy nghĩ và hành động theo phương châm: Đèn nhà ai nhà nấy rạng. Em hãy viết bài văn thuyết phục bạn thay đổi quan niệm trên. --------------------HẾT---------------------- Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm